Çalışmalarımızın izleri.
Yıl yıl, birlikte.

AYEV kitaplığı, Parmak Çeşme'deki Ayvalık Evi'nde yerel araştırmalar için bir başvuru alanı olarak gelişti. Şubat 2020'deki basın ziyareti, tarih, arkeoloji kaynaklarının araştırmacılarla paylaşılmasını belgeliyor. Bağışlarla büyüyen kitaplar, dergiler, Ayvalık belgeleri ortak bir birikim oluşturdu. Sonraki AYEV paylaşımları, yeni yayınların kitaplığa eklenmesini kaydediyor.

Gençlerin yaşadıkları kenti araştırmasını önemsiyoruz. AYEV’in eğitim çalışmaları, lise öğrencilerinin yerel bir soruyu proje fikrine dönüştürmesine, kaynak aramasına, başvuru hazırlamasına destek vermeyi kapsıyor. Kültürel miras, bilim, sanat başlıkları gençlerin üretimlerine alan açıyor. Erasmus+ hazırlıkları bu yerel öğrenme birikimiyle gelişiyor.

Ayvalık Belediyesi Kültür Yayınlarının dördüncü kitabını Hasan Sercan Sağlam hazırladı. Berrin Akın Akbüber editörlüğünü üstlendi. Taylan Köken, Turgut Baygın yayına hazırlık sürecine katkı sundu. Çalışma 1800'lerin başından 1940'lara uzanan üretim tarihini arşiv belgeleri, ticaret yıllıkları, konsolosluk raporları üzerinden ele alıyor. Zeytinyağı, sabun, deri üretimi kentin gelişimiyle birlikte okunuyor.

AYEV, Atölye Ayvada ortak duyurusu, Kemal Anadol’un Hoşça Kal Midilli romanını Kenan Mortan’ın yönlendirmesiyle gündeme taşıdı. Kitapta izlenen İzzet Kapakçı’nın hikâyesi, Midilli, belgelere dayalı romancılık söyleşinin çerçevesini oluşturdu. Duyuru, Ege’nin iki yakasını edebiyat üzerinden konuşmaya davet etti.

Sosyolog Şükrü Bilgiç, madde kullanımının etkilerini, toplumsal sonuçlarını ele aldı. Bağımlılık, mücadele, tedavi, iyileştirme süreçleri söyleşinin başlıkları arasındaydı. Uzmanlık deneyimi, kamuoyunda farkındalık oluşturmak amacıyla katılımcılarla paylaşıldı.

Zehra Esra Balkan, zamanın saatler üzerinden değişen anlatısını ele aldı. Saat kuleleri, sultanlar, İstanbul arasındaki ilişki konuşuldu. Günlük hayatta kullandığımız bir nesne, yaşadığımız coğrafyanın tarihini, kültürünü okumaya açılan bir başlığa dönüştü.

Özlem Abut Otluoğlu, Mary Shelley’nin Frankenstein romanını birlikte çözümlemek üzere konuk oldu. Metni yakından okuma, hikâyenin arkasındaki kurguya bakma deneyimi paylaşıldı. Buluşma, romanın ilk bakışta görünmeyen taraflarını tartışmaya açan okuma çalışmalarından biriydi.

Orman mühendisi Vehbi Tutmaz, saha deneyiminden hareketle yangınların nedenlerini, önlem konusundaki yaygın yanlışları anlattı. Yurttaşların bilmesi gereken koruyucu adımlar, yangınlarla mücadeleye ilişkin sorular konuşuldu. Söyleşi Ayvalık’ın doğal çevresine duyulan sorumluluğu somut sorular üzerinden ele aldı.

Tarih yazarı Önder Kaya, Aynoroz araştırmalarını, bölgedeki gözlemlerini paylaştı. Manastır yaşamı, Orta Çağ, dinler tarihi, litürji söyleşinin başlıkları arasındaydı. Yerinde edinilen deneyimler, tarihsel kaynaklarla birlikte ele alındı.

Murat Solmaz, Dikili araştırmalarını bir araya getirdiği ansiklopedisiyle AYEV’de konuk oldu. Kitap tanıtımı, imza buluşması Ayvalık’la Dikili arasındaki tarihsel bağlara dikkat çekti. Ayvada Yayınları’nın altıncı kitabının hazırlığına Taylan Köken, Turgut Baygın katkı sundu.

Mustafa Koç’un sunum duyurusu, gölge oyunu, orta oyunu, meddahlıktan tuluata uzanan sahne geleneğini ele aldı. Bu gelenekten modern tiyatroya, ilk sinema çalışmalarına geçiş konuşmanın eksenini oluşturdu. Muhsin Ertuğrul’un kayıp filmi, Yakup Kadri’nin Nur Baba romanı programın izini sürdüğü başlıklardandı.

Ziraat mühendisi Aylin Baydar, tarıma ilişkin yaygın kabulleri bilgiyle değerlendirdi. Tarım ürünleri, gıda, özellikle zeytin odağındaki konular konuşuldu. Ayvalık’ın gündelik hayatındaki üretim bilgisi uzmanlık deneyimiyle aynı masada buluştu.

Zehra Esra Balkan, Ufuk Kırca, arkeolojiyle astronomiyi aynı gökyüzünde buluşturdu. Yanlış yapay aydınlatmaların karanlık üzerindeki etkisi, gökyüzü gözlemi, astronomi turizmi konuşuldu. Dünya, Türkiye, Ayvalık örnekleri üzerinden doğal çevremizle kurduğumuz ilişki yeniden ele alındı.

Genç yazar Can Elbir, bilimkurgunun ortaya çıkışından bilimsel gelişmelerle değişen anlatılara uzandı. Savaş sonrası eserler, düşünce akımlarının sanata yansıması, bilimkurguyla gerçeklik arasındaki ilişki konuşuldu. Üniversiteli bir yazarın konuk olduğu program, gençlerin bilgi üreten kişi olarak kent buluşmalarına katılmasının bir örneğiydi.

Arzu Süzmen Yalçınkaya’nın kitabı üzerinden modanın toplumsal mesajları konuşuldu. Markaların politik duruşu, aktivist söylemleri, güncel konularla kurdukları ilişki ele alındı. Moda, müzik, edebiyat okumasını buluşturan söyleşi kitap imzasıyla devam etti.

Özlem Abut Otluoğlu, Charlotte Brontë’nin Jane Eyre romanını çözümlemek için AYEV’de konuk oldu. Buluşma, hikâyenin altında yatan kurguya dikkat verdi. Romanı yakından okuma, anlatının görünmeyen katmanlarını fark etme, yazarın kurduğu yapıyı birlikte değerlendirme deneyimi paylaşıldı.

Bağımsızlar programı, Atölye Ayvada’nın kuruluş hikâyesini, AYEV’in kültürel miras çalışmalarını gündeme taşıdı. Yereldeki uzmanların bilgi paylaşımına alan açılması, Ayvalık’ın kültür sanat hayatına katkı, ortak ilgi alanları çevresinde buluşma programın açıklamasında öne çıktı. Kayıt, yayıncının sayfasından dinlenebilir.

Canan Mamak’ın sunum duyurusu, Akira Kurosawa’nın Rashomon filmini anlatı yapısı üzerinden incelemeye ayrıldı. Bir olayın farklı bakışlarla aktarılması, gerçeklik algısı, kübist düşüncenin sinema diliyle ilişkisi programın başlıklarıydı. Sanat tarihi yaklaşımıyla filmin nasıl okunabileceği sorusunun ele alınması planlandı.

Mustafa Koç, Revnakoğlu’nun İstanbul’u çalışmasından hareketle kent tarihi araştırmasının yöntemlerini paylaştı. Kentin katmanlarını okumak, gündelik hayatın izlerini bulmak, hafızayı kaynaklarla takip etmek konuşuldu. İstanbul örneği Ayvalık üzerine düşünen araştırmacılar için bir yöntem tartışmasına dönüştü.

2004’te yayımlanan Kentli Ayvalık’ın hazırlık süreci, Berrin Akın Akbüber, Hakan Dinç’in anlatımıyla yeniden ele alındı. Ayvalık mimarisi, kent izlenimleri, fotoğrafla yazının kurduğu ilişki söyleşinin odağındaydı. Bir kenti araştırmaya başlayan kitabın sonraki akademik çalışmalara uzanan serüveni dinlendi.

AYEV, Ayvalık üzerine çalışan konuklarla araştırma buluşmaları yaptı. Ayşem Ela Kaçel, Apostolis Makaratzis'in katıldığı görüşmede çalışmalar paylaşıldı. Alan Başkanlığının aynı dönemdeki raporu, bu araştırmacıların kentin eski su sistemini inceleyen ekibin içinde olduğunu gösteriyor. 2025'te Almanya'daki bir üniversiteden gelen konuklara da Ayvalık, derneğin çalışma alanları anlatıldı. 8 Nisan 2024’te Taylan Köken, Berrin Akın Akbüber, Alan Başkanlığında Learning from Memoryscapes dersi kapsamında planlanan Ayvalık çalışmaları üzerine görüşmeye katıldı.

Canan Mamak, Nail Pelivan, Bir Endülüs Köpeği filmini sanat tarihiyle sinema arasından okudu. Film gösteriminin ardından gerçeküstücülük, Buñuel, Dalí’nin sanat anlayışı konuşuldu. Aynı yapıta iki farklı disiplinin sorularıyla yaklaşan buluşma, izleme deneyimini tartışmaya açtı.

Karikatürist Kemal Ürgenç, sanatla kurduğu ilişkiyi kişisel yolculuğundan anlattı. Söyleşide mizahın toplumu, dönemi okuma gücü, Türkiye’de mizah dergiciliği konuşuldu. Çizgilerin ardındaki deneyimlerin paylaşıldığı buluşma, sanatçının kitaplarını imzalamasıyla sürdü.

Aysun Kara, çocukluk, mekân, coğrafyanın yazısındaki izleri üzerinden Ayvalık’ı anlattı. Kentle kurduğu bağ, öyküleri, romanları ekseninde konuşuldu. Sokak, kişisel hatıra, edebiyat arasındaki ilişki yazarın deneyimlerinden hareketle ele alındı.

Dr. Suzan Kantarcı Savaş, zeytinyağına ilişkin yaygın bilgileri ele almak üzere konuk oldu. Zeytinyağının yaşamın parçası olduğu Ayvalık’ta, ürünü daha yakından tanımaya odaklanıldı. Uzmanlık bilgisi, yerel üretim kültürünün gündelik sorularıyla buluştu.

Arkeolog Işık Şahin, müzisyen arkeolog Esra Kayıkçı, kitaplarından hareketle kadın, müzik, arkeoloji ilişkisini anlattı. Berrin Akın Akbüber’in yönlendirdiği söyleşide araştırma, yazma süreçleri konuşuldu. Dinleyicilerin sorularıyla genişleyen buluşma kitap imzasıyla devam etti.

Pınar Kür’ün Asılacak Kadın romanı, Özlem Abut Otluoğlu’nun analitik okuma buluşmasına konu edildi. Duyuru, anlatı stratejilerine, karakter derinliğine, yazarlık tekniklerine dikkat veriyordu. Hikâyenin arkasındaki yapıyı birlikte inceleme fikri programın temelini oluşturdu.

Gülbün Tuncel Keçeli’nin sunum duyurusu, cam mozaik, Tiffany vitray tekniklerini tanıttı. Cam kesimi, folyo kaplama, lehimleme aşamaları programın başlıkları arasındaydı. Sanatçının eserleri, tasarım süreçleri, camın ışıkla ilişkisi üzerine bir buluşma planlandı.

Şair Turgut Baygın’ın konuk olduğu AYEV buluşması, zamanın insanlarda bıraktığı duygulara, kişisel hatıralara yöneldi. Şiir, kendi yaşamlarımızdan kalan izleri düşünmek için bir paylaşım alanı açtı.

Ayvalık Endüstriyel Peyzajı GZFT Çalıştayı'nın Yerel Tarih Araştırmaları Masasını AYEV temsilcisi Taylan Köken yönetti. Berrin Akın Akbüber grup sekreterliğini yürüttü. Masada kent arşivi, hafıza alanları, tarih bilinci, araştırma ihtiyaçları konuşuldu. Ocak 2024'te çözümlemeler, notlar, öneriler Alan Başkanlığına teslim edildi. Katkı, ortak mirasın geleceği üzerine yürütülen yerel tartışmanın parçası oldu.

Taylan Köken'in Ayvalık ve Çevresi Depremleri başlıklı araştırma derlemesi, Alan Başkanlığının 2024 çalışma raporunda yer aldı. Çalışma, Ayvalık'ı etkileyen tarihsel depremlere odaklandı. 1919 Soma depremi, 1944 depremi incelenen başlıklardandı. Kentin geçmişindeki afet izleri, yerel tarih araştırmasının bir konusu olarak ele alındı.

Taylan Köken, 1926 Balıkesir Ticaret Odası Salnamesini Alan Başkanlığının dijital arşivi için paylaştı. Osmanlı Türkçesi kaynak ofiste çevrildi. Rapor, çalışmayı Taylan Köken ile N. Öykü Güren'in adlarıyla kaydediyor. Ayvalık'ın fabrikaları, ticaret erbabı, zeytin üretimi, ihracatı, liman faaliyetleri hakkında dönem verileri bu kaynak üzerinden araştırılabildi.

18. Uluslararası Zeytin Hasat ve Turizm Festivali kapsamında Ayvalık’ın kent tarihi sokakta anlatıldı. Kent sakinleri, ziyaretçiler, komşu ilçelerden gelen katılımcılar aynı rotada buluştu. Yapılarla, gündelik mekânlarla kurulan ilişki yerel tarih anlatısını sahaya taşıdı. Bu gezi, AYEV’in dernekleşme öncesindeki paylaşım çalışmalarından biriydi.

Taylan Köken, Osmanlı arşivinde Ayvalık adıyla yaptığı taramada bulduğu belgeleri Alan Başkanlığı ekibiyle paylaştı. Hazırladığı belge listesi araştırmaya başlangıç sağladı. Alan Başkanlığının Ocak–Şubat 2023 raporu, listeden seçilen on belgenin çevirisine başlandığını kaydediyor. Raporda AYEV, Parmak Çeşme'de bir araya gelen bir araştırma oluşumu olarak tanımlanıyor.

Ayvalık’ın kuruluşuna ilişkin sorular, arşiv belgeleri üzerinden ele alındı. Taylan Köken’in tasnif ettiği Eğribucak kayıtları, Deniz Armağan Akto’nun katıldığı görüşmelerde değerlendirildi. AYEV’deki buluşmada Alan Başkanlığı ile kaynaklar paylaşıldı. Tarihi yapılar, çeşmeler, ılıcalar, höyükler üzerine bilgiler kültür envanteri fikri etrafında konuşuldu.

Berrin Akın Akbüber, Taylan Köken, Turgut Baygın’ın yayına hazırladığı çalışma, Önder Aksoy’un yaşamını kent fotoğraflarıyla buluşturuyor. Sanatçının kişisel arşivinden seçilen kareler Ayvalık’ın gündelik hayatını, insanlarını, değişen görünümünü aktarıyor. Ayvalık Belediyesi Kültür Yayınları kapsamındaki kitap, ekibimizin dernekleşme öncesinden gelen yayın emeğinin bir örneği.

AYEV hesabındaki saha notları, yapılı çevrenin küçük ayrıntılarını görünür kılıyor. Keremköy Gümüşlü Fabrikası, Pateriça köyleri, Küçükköy’deki kapılar, çeşme yazıtları, Cunda taş ocakları, Kumru Körfezi’ndeki eski tuzla bu kayıtların örnekleri. Fotoğraf, kısa gözlem notu birlikte paylaşılıyor. Yakın çevredeki kale yerleşimleri, antik alanlar araştırma merakının coğrafyasını genişletiyor.

Berrin Akın Akbüber, Taylan Köken ortak bildirilerinde Dalyan, Dolap Boğazlarının derinleştirilmesini araştırdı. Osmanlı arşivindeki teknik şartname, antlaşma üzerinden limanın büyük gemilere açılmasını incelediler. Çalışma, deniz ticaretinin Ayvalık'ın ekonomik hayatına, kent dokusuna etkisini ele aldı. Bildiri 2022 uluslararası kültürel miras sempozyumunun özet kitabında yer aldı.

Ayvalık Belediyesi’nin ikinci kültür yayını, Ayvalık tarihi üzerine akademik çalışmaları bir araya getirdi. Berrin Akın Akbüber’in editörlüğünü üstlendiği kitap 2022’de AYEV hesabında duyuruldu. Bu yayın, ekibin araştırmayı kalıcı bir başvuru kaynağına dönüştürme yönündeki dernek öncesi emeğinin örneklerinden biri.

AYEV’in oluşumunda yer alan Özkan Arıkantürk’ün Sikkeler Işığında Antik Kentler kitabı, koleksiyonundaki bölge sikkelerini tarih bilgisiyle buluşturuyor. Troas, Mysia, Aiolis kentleri eserin odağında. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Kent Arşivi Yayınları tarafından yayımlanan çalışma AYEV hesabında tanıtıldı.

AYEV’in erken dönem buluşmalarında konuklar kendi Ayvalık birikimlerini paylaştı. Ömer Özyiğit, Suzan Özyiğit ile kent üzerine konuşuldu. Hümeyra Gücük’ün ziyareti Ayvalık sohbetine dönüştü. Akın Güre ile nostaljik sosyal medya grupları ele alındı. Bu küçük buluşmalar belgeyle, kişisel hafızayla çalışan bir araştırma ortamının parçalarıydı.

AYEV’in görsel belgeleme çalışmalarında kişisel anlatılar, eski fotoğraflarla birlikte kayda alındı. Çınar Gündüz, Ayvalık Görsel Arşivi için yapılan çekime kendi fotoğraflarını da getirdi. Behiç Babadostu ile eski kent fotoğrafları, Ali Mas ile çocukluk, gençlik, yurt dışı anıları konuşuldu. Suat Taş’ın ziyaretinde futbol, geçmiş Ayvalık yaşamı gündeme geldi.

2020’de AYEV’de çekilen Ayvalık Notları, kent araştırmalarını görsel anlatımla paylaştı. Taylan Köken’in hazırlayıp sunduğu, Nail Pelivan’ın yönettiği çalışmalar Ayvalık Belediyesi’nin katkısıyla izleyiciye ulaştı. On sekizinci bölüm, Kuzeybatı Anadolu’nun Kalkolitik dönem yerleşimlerine ayrıldı. Bu yapım, 2025’te başlayan A’dan Z’ye sunum serisinden önceki ayrı bir çalışmadır.

Berrin Akın Akbüber, Milli Mücadelenin 100. Yılında Ayvalık Cephesi sempozyumunda Küçükköy Boşnakları üzerine sunum yaptı. Bildiri, Ayvalık cephesine katılan muhacir topluluğunu konu aldı. Cunda'da gerçekleşen akademik buluşmadaki bu kişisel katkı, ekibin yerel tarih araştırmalarındaki geçmişini gösteriyor.

Taylan Köken, Ayvalıklı Yazarlar Dermesi kapsamında düzenlenen Feyza Hepçilingirler Günleri hazırlık komitesinin sekreterliğini üstlendi. Program Türkçe duyarlılığı, çocuk edebiyatı, yazarın Ayvalık belleği üzerine oturumlar içerdi. İmza buluşmaları, çocuklara yönelik etkinlikler kütüphanelere taşındı. 2019'daki bu katkı, dernek kuruluşundan önceki ortak çalışma geçmişinin bir parçası.

Taylan Köken, Lütfi Zafer Demirer ile Cumhuriyet Kadınları Derneği Ayvalık Şubesinin düzenlediği Sakarya Mahallesi gezisine rehberlik etti. Katılımcılar Yorgola Hanı, Hamidiye Camisi, eski fabrikalar, kilise yapıları, su sistemi üzerinden mahallenin geçmişini tanıdı. Bu çalışma, ekibin AYEV dernekleşmesi öncesindeki yerel tarih paylaşımı deneyimleri arasında yer alıyor.