Sokak sokak,
hikâye hikâye.

19. yüzyılda güçlenen üretim, Ayvalık’ın kıyı dokusunda bugün de okunuyor. Zeytinyağı işleme tesisleri, sabunhaneler, depolar, iskeleler aynı üretim zincirinin parçalarıydı. Zeytinlikten gelen ürün, kentte işleniyor, deniz yoluyla başka kıyılara ulaşıyordu.

Kent mirasına bakarken tek bir yapının ötesine geçebiliriz. Fabrikayı, sokağı, kıyıyı birbirine bağlayan ilişkiler, Ayvalık’ın nasıl büyüdüğünü anlatır.

Bir bacanın izini sürmek, bizi hangi sokağa götürür?

1923 nüfus mübadelesi, Ayvalık’ın toplumsal yaşamında derin bir değişim yarattı. Midilli’den, Girit’ten gelen insanların yerleşme deneyimleri kentin Cumhuriyet dönemi tarihinin bir parçası oldu.

Bu geçmişi öğrenirken tarihler kadar kişisel anlatılara da ihtiyaç duyuyoruz. Bir aile fotoğrafının nerede çekildiğini, bir eşyanın hangi yolculuktan geldiğini sormak, kent tarihini insan hikâyeleriyle birlikte okumayı sağlar.

Ailenizden dinlediğiniz hangi hikâye bir sonraki kuşağa kalmalı?

Ayvalık’ın kültür hayatında edebiyatın, resmin, zanaatın uzun bir geçmişi var. Fotis Kontoglou, İlias Venezis gibi Ayvalık doğumlu isimler; yolu bu kente düşen Fikret Muallâ, Orhan Peker gibi ressamlar bu birikimin farklı dönemlerini hatırlatıyor.

Bir sanatçının kente bıraktığı izi araştırmak, gündelik yaşama farklı bir pencereden bakmayı sağlıyor. Eski bir atölyenin yeri, bir tablonun konusu, bir kitapta geçen sokak yeni bir araştırmanın başlangıcı olabilir.

Bir resimde gördüğümüz Ayvalık, bugün baktığımız kentle nerede buluşur?